เจดีย์ในล้านนา สถาปัตกรรมที่ล้ำค่าในแดนเหนือ

ประวัติศาสตร์โดยสังเขป

               
             
ที่มา https://sites.google.com/

          อาณาจักรล้านนา เป็นอาณาจักรที่ตั้งบริเวณภาคเหนือของประเทศไทยในปัจจุบัน มีศูนย์อยู่ที่เชียงใหม่ ผู้ก่อตั้งอาณาจักรล้านนา คือ พระเจ้ามังราย โดยพระองค์ทรงครองเมืองยางก่อน ภายหลังได้ลงมายึดอาณาจักรหริกุญชัย และได้สร้างเมืองขึ้นใหม่โดยการรวบรวมเมืองเล็กเมืองน้อยเข้าไว้ด้วยกัน ได้แก่ เมืองลำพูน ลำปาง เชียงราย และเชียงใหม่ ส่วนแพร่ น่าน พะเยา ถูกรวมเข้าภายหลังรัชกาลของพระองค์ ตั้งเมืองเชียงใหม่เป็นศูนย์กลาง มีชาวเผ่าลื้อ ลัวะ ลาว ไต ม่าน เม็ง เป็นกลุ่มคนกลุ่มแรกของอาณาจักรล้านนา
              ล้านเป็นแคว้นที่ได้รับอิทธิพลจากศาสนาพุทธนิกายลังวงศ์ โดยรับต่อมาจากอาณาจักรพุกามที่ตั้งอยู่บริเวณตะวันตกของอาณาจักร ศาสนานั้นมีผลต่อศิลปะของล้านเป็นอย่างมาก ทำให้มีศาสนสถานที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาอยู่เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะเจดีย์หรือสถูป ซึ่งชาวล้านาจะเรียกว่าธาตุสร้างขึ้นเพื่อ บรรจุอัฐิธาตุ โดยได้อิทธิพลมาจากพุกาม หริกุญชัย และสุโขทัย เจดีย์ล้านนามีหลักๆ 2 แบบ คือ เจดีย์ทรงระฆัง และ เจดีย์ทรงปราสาท ซึ่งเป็นที่นิยมมากในล้านนา

องค์ประกอบต่างๆขององค์พระเจดีย์

            เพื่อให้การทำความเข้าใจลักษณะขององค์พระเจดีย์ในรูปแบบต่างๆมากยิ่งขึ้น เราควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับองค์ประองค์ประกอบขององค์พระเจดีย์ว่าประกอบด้วยองค์ประกอบดังนี้

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ เจดีย์ทรงระฆังปราสาท


ประเภทเจดีย์ในอาณาจักรล้านนา




1)เจดีย์ทรงระฆัง

           เจดีย์ทรงระฆัง ตัวเจดีย์เป็นทรงกรวยที่ส่วนบน มีการประดับด้วยรูปกลีบบัวคว่ำและบัวหงาย(ปัทมบาท)ตามแบบของเจดีย์มอญ ฐานของเจดีย์เป็นผังกลม 3 ฐานซ้อนลดหลั่นเป็นชุดฐานรองรับทรงระฆังใหญ่ ถัดขึ้นมาคือ บัลลังค์สี่เหลี่ยม ส่วนยอดบนสุดเป็นทรงกรวย มี 3 ส่วนเรียกว่า ปล้อง ไฉน และปลี
ตัวอย่าง เจดีย์ทรงระฆังในล้านนา ได้แก่

(1)เจดีย์วัดอุโมงค์ (สวนพุทธธรรม) จังหวัดเชียงใหม่
เจดีย์.jpg



http://cendru.eng.cmu.ac.th/

2)เจดีย์ทรงปราสาท

         เจดีย์ทรงปราสาท คือเจดีย์ที่มีเรือนธาตุเป็นยอดแหลม เป็นเจดีย์ทรงเหลี่ยมหรือเรียกว่า กู่คำ ผังของส่วนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสซ้อนลดหลั่นรองรับตัวเรือนธาตุซึ่งมีเสาประดับประตูจระนำซุ้มลดประจำอยู่ทั้งสี่ด้าน ถัดขึ้นไปด้านบนเป็นแท่นสี่เหลี่ยมลดหลั่นรองทรงระฆังและส่วนบนสุดประกอบด้วยปล้องไฉนและปลี ตัวอย่างเจดีย์ทรงปราสาท ได้แก่

(1)เจดีย์วัดโลกโมฬี จังหวัดเชียงใหม่


       รูปแบบของการสร้างองค์พระเจดีย์ในอาณาจักรล้านนานั้นได้รับอิทธิพลที่ส่งผ่านมาจากอาณาจักรต่างๆทั้งพุกามและ สุโขทัย ซึ่งการสร้างเจดีย์ของชาวล้านนานั้นสะท้อนให้เห็นถึงศรัทธาที่มีต่อพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเป็นมรดกที่ยังคงตกทอดสืบต่อมา แสดงให้เห็นถึงความรุ่งเรืองด้านสถาปัตยกรรมของอาณาจักรแห่งนี้ให้คนรุ่นหลังได้ประจักษ์



อ้างอิง
พัสวีสิริ เปรมกุลนันท์ .พระธาตุลำปางหลวง.สืบค้นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2560.จาก http://art-in-sea.com
สันติ เล็กสุขุม(2555).ศิลปะภาคเหนือ:หริกุญชัย-ล้านนา.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์ฟิสิกส์เซ็นเตอร์

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

เจดีย์บอบอจี มหาธาตุเจดีย์แห่งศรีเกษตร

รูปภาพ
ที่มาภาพ :  http://program.thaipbs.or.th            องค์พระเจดีย์บอบอจี เป็นโบราณสถานที่สำคัญและเป็นเจดีย์เก่าแก่ที่สร้างโดยชาวพยู เป็นชนชาติที่อพยพลงมาจากที่ราบสูงทิเบต โดยเป็นชนชาติที่ก่อตั้งอาณาจักรแรกในบริเวณประเทศเมียนมาร์ปัจจุบัน คือ อาณาจักรศรีเกษตร ซึ่งมีพื้นที่ครอบคุมบริเวณลุ่มน้ำอิรวดี สันนิษฐานว่า ชื่อเมืองได้มาจากชื่อเมืองโบราณของอินเดียคือ เมืองปุรีในแคว้นโอริสสาของอินเดีย ซึ่งอาณาจักศรีเกษตรมีความเจริญรุ่งเรืองกว่า 2000 ปีมาแล้ว อาณาจักรนี้ได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่มาจากอินเดีย ทั้งภาษา ศิลปะ วัฒนธรรม และพุทธศาสนา ซึ่งได้แผ่ขยายเข้ามาปกคุมบริเวณภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงเวลานั้น แผนที่แสดงที่ตั้งอาณาจักรศรีเกษตรของชาวพยู            ที่มาภาพ :  http://aseannotes.blogspot.com                      องค์พระเจดีย์บอบอจี เป็นเจดีย์แบบพม่าแท้และมีความเก่าแก่เป็นอย่างมาก ซึ่งเป็นเหมือนต้นแบบให้กับเจดีย์ในกลุ่มเจดีย์แบบพม่าแท้ในยุคถัดมา...
อ่านเพิ่มเติม

ชเวดากอง เจดีย์ทองแห่งเมืองมอญ

รูปภาพ
  ที่มาภาพ :  https://indochinatours.info            องค์พระเจดีย์ชเวดากอง มาจากคำว่า ชเว เป็นภาษาพม่าแปลว่า ทอง ส่วนดากอง มาจากคำว่าเละเกิ่น หมายถึงไม้ที่ขัดกันไปมาเป็นรากฐานเพื่อรับน้ำหนักขององค์เจดีย์ ซึ่งเป็นวิธีก่อสร้างสมัยโบราณคล้ายการตอกเสาเข็มในปัจจุบัน ภาษาไทยออกเสียง "เละเกิ่น" ว่า "ตะเกิง" ชาวไทยโบราณมักเรียกพระธาตุชเวดากองว่า"พระธาตุเมืองตะเกิง" องค์พระเจดีย์ชเวดากองเป็นมหาธาตุที่สำคัญของย่างกุ้งและยังเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวเมียนมา สร้างตั้งแต่สมัยที่ชาวมอญยังปกครองอยู่ จนกระทั่งสูญเสียเอกราชให้กับพม่า และหลังจากนั้นกษัติริย์พม่าก็ได้ก่อสร้างเพิ่มและบูรณะองค์พระเจดีย์เรื่อยมา                           ปัจจุบันพระเจดีย์ชเวดากองมีความสูงประมาณ 109 เมตร เป็นศิลปะแบบมอญ-พม่า รูปแบบของเจดีย์เป็นผังสี่เหลี่ยมยกเก็จ 3 ชั้น ฐานชั้นล่างมีความลาดเอียงค่อนข้างมาก ถัดมาเป็นผังแปดเหลี่ยมยกเก็จ และฐานเขียงกลมซ้อนลดลั่นกัน องค์ระฆัง มีรัดอก และประดับลายเฟื่องอุบะ เจ...
อ่านเพิ่มเติม